Buzağıda İlk 60 Gün: Kaybı Önleyen 6 Nokta

Buzağı kayıplarının çoğu ilk haftalarda yaşanır ve nedeni çoğu zaman ilk ağız, hijyen, soğuk ya da bozulan süt düzenidir. Doğumdan sütten kesmeye kadar ahırda yapılacakları sırayla anlattık.

Sonbahar doğumları başladı. Gece yarısı doğan buzağı sabaha ayağa kalkmış, anasını emmiş, “tamam, aldı” denmiş. Oysa buzağıyı kaybettiren şeyler çoğu zaman o ilk saatlerde ve sonraki haftalarda, gözle görünmeden olur. Bugün doğan buzağı bir yıl sonra düve ya da besi hayvanı olacak. İlk 60 günde yapılan hata sonradan kolay düzelmez.

1. İlk ağızı ilk 2 saatte verin

Buzağı anasından bağışıklık almadan doğar, bunu ilk ağızdan (kolostrum) alır. Bağırsak antikorları en iyi ilk saatlerde emer, sonra emilim hızla azalır ve yaklaşık bir günün sonunda kapanır. “Öğleye kadar kendi emer nasılsa” demek bu yüzden pahalıya gelir.

Hedef, doğumdan sonraki ilk 2 saat, en geç 6 saattir. Miktar canlı ağırlığın yaklaşık %10’u kadardır; 40 kg’lık buzağıya yaklaşık 4 litre. Kendi emmiyorsa emzikli şişeyle verin, zorlamayın. Ayağa kalkamayan ya da emme isteği olmayan buzağıyı veteriner hekime gösterin. İlk ağızı ılık verin, kaynatmayın; yüksek ısı antikorları bozar. Refraktometreniz varsa Brix değeri %22 ve üzeri olan ilk ağız iyi ilk ağızdır.

2. Kuru yatak, temiz göbek, hava akımı olmasın

Yeni doğan buzağı yaklaşık 15 °C’nin altında ısı kaybetmeye başlar; ıslak yatakta ve rüzgârda bu çok daha hızlıdır. Zatürre ve ishalin kapısı çoğu zaman buradan açılır. Yatak kalın ve kuru saman olsun; buzağı yattığında bacakları samanın içinde kaybolmalı. Havalandırma gerekli, ama buzağının yattığı yükseklikte esinti olmamalı.

Göbeği doğumdan sonraki ilk saatlerde iyotlu çözeltiye batırın, ertesi gün bir kez daha tekrarlayın. Süt kabını, şişeyi ve emziği her öğünden sonra yıkayın. Hastalık buzağıdan buzağıya en çok kaptan ve emzikten taşınır.

3. Sütü hep aynı saatte, aynı ısıda, aynı miktarda verin

Buzağının sindirim sistemi düzene alışır. Bir gün 2 litre, ertesi gün 5 litre; bir gün soğuk, bir gün sıcak süt ishalin en sık sebeplerindendir. Süt 38-39 °C’de olsun, öğünler aynı saatlerde yapılsın. Çoğu işletmede günde iki öğün verilir ve günlük toplam miktar canlı ağırlığın yaklaşık %10’u kadardır. Soğuk havada sütü azaltmayın; buzağı enerjisini ısınmaya harcar. Gerekirse öğün sayısını artırın.

4. “Süt içiyor, suya gerek yok” demeyin

Süt su yerine geçmez. Buzağıya ilk günlerden itibaren ayrı bir kapta temiz su verin, kışın ılık olması iyi olur. Su içen buzağı katı yemi daha erken yemeye başlar, rumeni de bu sayede daha erken gelişir. Suyu olmayan buzağıda yem tüketimi düşer, büyüme fark edilmeden yavaşlar.

5. İshali ilk gün yakalayın

Dışkı sulandı, buzağı durgunlaştı, kuyruk altı kirlendi. Buzağıyı kaybettiren çoğu zaman ishalin kendisi değil, ishalle birlikte gelen sıvı kaybıdır. İshalde sütü kesmeyin; sıvı ve elektrolit desteğini süt öğünlerinin arasında verin.

Ateş, kanlı dışkı, ayağa kalkamama, emmeme ya da gözlerin çökmesi varsa beklemeyin, hemen veteriner hekime başvurun. İshalin nedeni beslenme hatası, iklim ya da stres gibi mikrobiyal olmayan bir sebepse Dr. Derman DiaDerm İshal Kesici & Önleyici destek olarak kullanılabilir. Buzağıda kullanım günde 2 defa 1-1,5 kaşık (6-9 g) ürünün 15-20 ml ılık suya karıştırılmasıyla yapılır. Enfeksiyon kaynaklı ishalin tedavisi veteriner hekimin işidir.

6. Sütten kesmeyi takvime değil, yem tüketimine göre yapın

“İki ay doldu, kesiyoruz” sık yapılan bir hatadır. Katı yemi yeterince yemeyen buzağı sütten kesilince büyümesi durur. Genel kural, buzağının günde yaklaşık 1 kg katı yemi (tahıl ve konsantre birlikte) 3 gün üst üste yemesidir. Bu eşiğe gelmeden kesmeyin. Sütü bir günde bırakmak yerine  1-2 haftada kademeli azaltın. Sütten kesmeyi aşı, boynuz kesimi ya da bölme değişikliği gibi stresli işlemlerle aynı güne denk getirmeyin. Eşik ırka ve süt programına göre değişebilir, kendi işletmeniz için veteriner hekiminizle netleştirin.

Akıllı Yem 40 HP Konsantre Buzağı Yemi nerede devreye giriyor?

Katı yemi 20. günden sonra tanıştırmaya başlayın. Büyüyen buzağının önündeki arpa-mısır ve kaba yem enerji ve lif verir, ama protein, vitamin ve mineral tarafı çoğu zaman açık kalır. Akıllı Yem 40 HP Konsantre Buzağı Yemi bu açığı kapatmak için hazırlandı.

• %40 ham protein; soya küspesi, keten küspesi ve mısır gluten ununa dayanır.
• %100 bitkiseldir. Üre, kaplanmış üre, amonyum sülfat, kepek ve ayçiçek kabuğu içermez; antibiyotik ve iyonofor yoktur.
• İçinde Avrupa Birliği onaylı canlı maya, mannan oligosakkarit (MOS), niasin, biyotin, organik ve inorganik çinko ile vitamin-mineral desteği bulunur.
• 20. günden 6. aya kadar kullanılır. Aylık ortalama 30-35 kg canlı ağırlık artışı ve 6. ayda 200-250 kg’dır.

Konsantre bir yem olduğu için tek başına verilmez. Kendi arpa-mısırınız ve kaba yemlerinizle birlikte verilir. Yeni yeme geçişi en az 7 günde, kademeli yapın. Tek başına patoz samanla vermeyin; buzağı başına haşbay kuru ot ya da saman bulundurun. Temiz su ve kaya tuzu her zaman önünde olsun. Canlı ağırlığa göre günlük örnek miktarlar:

Bu miktarlar örnektir. Kaba yem kalitesi ve hayvan sayısına göre işletmeye özel reçete hazırlamak gerekir. 20 kg’lık torbada tek torba dahil Türkiye genelinde kargo ücretsizdir, 1 ton ve üzeri siparişler paletli olarak işletmenize teslim edilir. Sürüye dışarıdan aldığınız hayvanlara Pastörella ve IBR aşılarını veteriner hekiminizle planlayın.

Sonuç

Buzağı bölmesine harcanan emek ve para, bir yıl sonra düve bölmesinde ya da besi ağılında karşılığını verir. İlk ağızı zamanında içen, kuru ve rüzgârsız yatakta büyüyen, süt düzeni bozulmayan, suyu eksik olmayan ve tüketimine bakılarak sütten kesilen buzağı ilk 60 günü sorunsuz geçirir. Hangi yemden ne kadar vereceğinizi bilmiyorsanız, işletmenize özel rasyon için ekibimizle görüşebilirsiniz. Ücretsiz besleme danışmanlığı için WhatsApp hattımız: 0541 481 98 94.